Voor dit verhaal spraken we twee mensen die zijn ontslagen en hierbij recht hadden op transitievergoeding. We vroegen ze hoe de afhandeling is gegaan en wat ze er uiteindelijk aan overgehouden hebben.
Toen Marieke (49 jaar oud) ontslag aangezegd kreeg door haar werkgever wist niet ze niet goed waar ze het moest zoeken. Ze werkte al 22 jaar bij haar huidige werkgever en werd plotsklap ontslagen. Wat volgde was een hoop onzekerheid en een aanbod van haar werkgever om met wederzijds goedvinden uit elkaar te gaan.
Marieke is, net als duizenden andere Nederlanders per jaar, 1 van de personen die ontslagen werd. Wat Marieke toen nog niet wist, is wat zij precies zou overhouden aan haar ontslag.
Marieke dacht dat ze een aantal jaar goed zou zitten
Marieke was ervan overtuigd: na zo’n lang dienstverband kan het niet anders dan dat ze hele ruime periode financieel goed zit. Ze kende de verhalen van de gouden handdruk en hoe sommige mensen op leeftijd het konden uitzingen tot hun pensioen.
Ze was dan ook blij verrast om in haar vaststellingsovereenkomst een enorm bedrag terug te zien aan transitievergoeding. De totale ontslagvergoeding waar zij uiteindelijk op uitkwam? Ruim 30.000 euro.
Toen kwam de Belastingdienst
Toen Marieke haar laatste paycheck doornam had ze zich voorbereid op een enorm bedrag. Wat zij toen nog niet wist, was dat het bedrag aan ontslagvergoeding dat was opgenomen in de vaststellingsovereenkomst een bruto bedrag was. De grote winnaar? De Belastindienst.
Hoogste belastingschrijf
Marieke zat namelijk in de hoogste belastingschijf en kon de helft doorschuiven naar de fiscus. Haar ontdekking was dat deze vergoeding dus helemaal niet zo lucratief was als dat zij in eerste instantie dacht. “Ik kon mezelf wel voor mijn kop slaan.” Achteraf gaf ze aan dat ze met dit in gedachte op een hogere ontslagvergoeding had willen uitkomen. Transitievergoeding bruto naar netto berekenen was vrij eenvoudig geweest. “Helaas heb ik dat niet gedaan, en dat is stom geweest.”
In totaal betalen werknemers, afhankelijk van het jaarinkomen tussen de 30 en 50 procent belasting over de ontslagvergoeding.
Voor mensen zoals Marieke, die door hun transitievergoeding in een hogere belastingschijf belanden, betekent dit dat bijna de helft van hun vergoeding naar de schatkist verdwijnt.
Als Marieke eerder ontslag had genomen
Marieke’s situatie werd nog pijnlijker toen zij ontdekte hoe anders het vroeger was. Zij ontdekte namelijk dat er een oude regeling was waardoor zij aanzienlijk meer had kunnen krijgen van haar werkgever. Bijvoorbeeld door de middelingsregeling, die nu is afgeschaft.
Het verhaal van reginald
Niet alle verhalen eindigen hetzelfde. Reginald (52), was manager en werd na 18 jaar ontslagen. Hij zorgde voor juridisch advies en zette de onderhandeling in met zijn werkgever over de transitievergoeding en de inzet hiervan. In plaats van het bedrag gewoon te accepteren, onderhandelden zij over een hoger bedrag én het fiscaal voordelig inzetten van het bedrag. Zo werd het bedrag van 35.000 euro uiteindelijk grotendeels gebruikt voor scholing en outplacement.
Waarom Reginald hiervoor koos
“Ik had in een vroeg stadium al door dat het bruto bedrag heel hoog kan zijn, maar ik verdiende ook veel in die tijd.” En dus was het slimmer voor hem om het nettobedrag theoretisch gezien te verdubbelen en in te zetten voor iets wat hem in de toekomst helpt bij een nieuwe baan.
Ongelijkheid bij ontslag
De verhalen van Marieke en Reginald illustreren een bredere ongelijkheid in het Nederlandse ontslagsysteem. Werknemers die weten hoe het systeem werkt – en zich kunnen permitteren juridische hulp in te schakelen – kunnen aanzienlijk meer overhouden dan degenen die de eerste vaststellingsovereenkomst tekenen.
Het is dan ook altijd handig om – ook als je geen geld hebt voor het inschakelen van juridische hulp, zelf aan de slag te gaan met het bekijken van informatie over ontslag. Zo vind je veel informatie over ontslag, maar bijvoorbeeld ook een voorbeeld van een vaststellingsovereenkomst online. Het is belangrijk dat mensen deze informatie lezen bij ontslag, om hun eigen positie te versterken.
Voor werknemers in lagere inkomensgroepen is de impact nog pijnlijker
Zij kunnen zich juridische hulp vaak niet veroorloven en accepteren daardoor ontvangen ze lagere bedragen. Bovendien raakt het verlies van netto-inkomen hen relatief harder, omdat zij minder financiële reserves hebben om de periode na ontslag te overbruggen.
Het Middeling-verhaal: een verdwenen kans
Tot 2024 hadden werknemers nog één redmiddel tegen de hoge belastingdruk: middeling. Marieke zou haar inkomen over drie jaar kunnen verdelen, waardoor ze mogelijk in een lagere belastingschijf terecht zou komen. Deze regeling kon duizenden euro’s besparing opleveren. Maar per 1 januari 2025 is deze mogelijkheid geschrapt.
De belangrijkste lessen
- Laat elke vaststellingsovereenkomst juridisch controleren voordat je tekent. In sommige gevallen kan dit gratis.
- Onderhandel over fiscale optimalisatie door een deel van de vergoeding te bestemmen voor outplacement of scholing. Dit blijft belastingvrij.
- Accepteer nooit het eerste voorstel. Werkgevers bouwen bewust onderhandelingsruimte in hun openingsbod.
Op businessgids.nl schrijf ik over zakelijk nieuws, deel ik achtergronden en geef ik praktische informatie vanuit mijn ervaring en interesse in de zakelijke wereld. Van inflatie tot vakbond & van receptie tot directie.
